سپتوپلاستی (Septoplasty) یکی از رایج ترین عمل های جراحی بینی است که برای اصلاح انحراف تیغه میانی بینی ، یعنی سپتوم بینی ، انجام می شود. این جراحی بیشتر با هدف بهبود عملکرد تنفسی انجام می شود ، نه زیبایی. انحراف تیغه بینی می تواند باعث گرفتگی مزمن بینی ، خرخر شبانه ، عفونت های مکرر سینوسی و سردرد شود. در این مقاله به شرح چگونگی ، کاربردها و مزایای جراحی انحراف بینی می پردازیم.
چرا سپتوپلاستی انجام می شود ؟
پزشک متخصص ممکن است به دلایل گوناگون با بررسی وضعیت بینی عمل اصلاح انحراف و کجی بینی را توصیه کند. مهم ترین این موارد را ، جراح بینی خوب شیراز ، دکتر زهرا خسروی ، در ادامه آورده است :
- انحراف شدید سپتوم (تیغه میانی بینی)
- انسداد یک یا هر دو سوراخ بینی
- تنفس دهانی مزمن
- خون دماغ مکرر
- عفونت های سینوسی پی در پی
- خر و پف یا آپنه خواب
- صدای سوت کشیدن هنگام تنفس از بینی
سپتوم بینی چیست و چرا کج می شود ؟
سپتوم (Septum) دیواره ای نازک و استخوانی-غضروفی است که فضای داخلی بینی را به دو بخش چپ و راست تقسیم می کند. این تیغه ممکن است به صورت مادرزادی کج باشد یا در اثر ضربه ، تصادف یا آسیب ورزشی دچار انحراف شود.
مراحل عمل سپتوپلاستی چگونه است ؟
عمل کجی بینی معمولاً به صورت سرپایی و تحت بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی انجام می شود و حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان می برد. روند انجام عمل اصلاح تیغه بینی به شرح زیر است :
🟡 بیهوشی یا بی حسی موضعی
در ابتدا ، بسته به شرایط بیمار و نظر جراح ، از بی حسی موضعی (در جراحی های سبک یا در بیماران مسن) یا بیهوشی عمومی (در جراحی های کامل تر یا ترکیبی با رینوپلاستی) استفاده می شود تا بیمار در طول عمل ، درد یا ناراحتی احساس نکند.
🟡 ایجاد برش داخل بینی
جراح یک برش کوچک در داخل سوراخ بینی ایجاد می کند. این برش به نحوی است که از بیرون هیچ جای زخم یا بخیه ای قابل مشاهده نخواهد بود.
🟡 جدا کردن بافت پوششی سپتوم
پس از برش سپتوپلاستی ، پوشش مخاطی تیغه بینی (مخاط و پریوست) به آرامی از روی استخوان و غضروف زیرین جدا می شود. این کار با ابزارهای خاصی انجام می شود تا به مخاط آسیبی نرسد.
🟡 برداشتن یا تراشیدن بخش منحرف شده
در این مرحله ، بخش هایی از استخوان یا غضروف کج شده یا بیش از حد رشد کرده ، برداشته یا تراشیده می شود. هدف این است که سپتوم صاف و در خط میانی بینی قرار گیرد. در برخی موارد ، جراح تیغه را برش زده و مجدداً بازسازی می کند.
🟡 بازگرداندن مخاط به جای خود
پس از اصلاح ساختار تیغه بینی ، پوشش مخاطی دوباره روی سپتوم قرار داده می شود. اگر مخاط به درستی حفظ شده باشد ، بخیه هایی ظریف با نخ قابل جذب زده می شود تا بهبود یابد.
🟡 قرار دادن تامپون یا اسپلینت (در صورت نیاز)
برای پیشگیری از خونریزی و حمایت از ساختار بینی ، تامپون بینی یا اسپلینت سیلیکونی به صورت موقت داخل بینی قرار داده می شود. این تامپون ها معمولاً پس از ۲ تا ۵ روز توسط پزشک خارج می شوند.
✅ این جراحی معمولاً بدون نیاز به تغییر در ظاهر بینی انجام می شود ، مگر اینکه با رینوپلاستی یا عمل زیبایی بینی ترکیب شود.
تفاوت سپتوپلاستی و رینوپلاستی
| ویژگی | سپتوپلاستی | رینوپلاستی |
|---|---|---|
| هدف اصلی | بهبود تنفس | بهبود ظاهر بینی |
| نوع جراحی | عملکردی (غیر زیبایی) | زیبایی شناختی |
| محل اصلاح | تیغه داخلی بینی | استخوان ، غضروف ، نوک بینی |
| مشمول بیمه | بله، در بسیاری از موارد | معمولاً خیر |
هزینه عمل سپتوپلاستی چقدر است ؟
هزینه عمل بینی کج بسته به عوامل گوناگون متفاوت است. دستمزد جراح گوش و حلق و بینی ، محل انجام جراحی و استفاده از بیمه درمانی از موارد تعیین کننده در هزینه عمل اصلاح انحراف بینی هستند. به علاوه ، ترکیب سپتوپلاستی با جراحی زیبایی بینی و مدت بستری در بیمارستان نیز در هزینه عمل موثر است. از این رو ، برای اطلاع از قیمت دقیق عمل با مطب جراح مورد نظر تماس بگیرید.
دوران نقاهت و مراقبت های بعد از عمل سپتوپلاستی
اکثر بیماران طی ۵ تا ۷ روز به کارهای روزمره بر می گردند ، اما بهبود کامل تا چند هفته ممکن است طول بکشد. رعایت مراقبت های توصیه شده ، از جمله نکات زیر ، در روند بهبود و نتیجه نهایی عمل تاثیر مستقیم دارد :
- استراحت در روزهای اول
- پرهیز از فین کردن شدید
- مصرف آنتی بیوتیک و مسکن طبق دستور جراح
- استفاده از سرم شستشو برای مرطوب نگه داشتن بینی
- اجتناب از ورزش یا خم شدن زیاد تا چند هفته
عوارض عمل سپتوپلاستی چیست ؟
اگر چه جراحی انحراف بینی عملی ایمن محسوب می شود ، اما مانند هر جراحی بینی ، ممکن است عوارضی مانند خونریزی ، عفونت ، خشکی یا پوسته پوسته شدن داخل بینی کاهش موقتی حس بویایی را به همراه داشته باشد. در موارد نادر نیز ممکن است سپتوم سوراخ شود یا انحراف به صورت جزئی برگردد. البته این گونه عوارض در صورت ماهر و با تجربه بودن جراح و رعایت درست مراقبت های بعد از عمل بسیار نادر است.
مزایای عمل بینی کج
🔷 تنفس راحت تر از راه بینی
🔷 کاهش خرخر و آپنه خواب
🔷 بهبود کیفیت خواب
🔷 کاهش سردردهای ناشی از انحراف
🔷 افزایش اکسیژن رسانی بدن
🔷 بهبود عملکرد ورزشی و تمرکزی
سوالات پرتکرار درباره سپتوپلاستی
📍آیا جراحی انحراف بینی با بیمه انجام می شود ؟
بله. چون یک عمل درمانی و نه زیبایی است، اغلب تحت پوشش بیمه های پایه و تکمیلی قرار می گیرد.
📍آیا جراحی بینی کج ظاهر بینی را تغییر می دهد ؟
از آنجا که این جراحی فقط روی ساختار داخلی بینی انجام می شود ، تغییر در ظاهر چندان محسوس نیست. اگر قصد تغییر ظاهر دارید ، باید همزمان رینوپلاستی انجام شود.
📍تا چه زمانی بعد از عمل سپتوپلاستی نمی توان ورزش کرد ؟
حدود ۳ تا ۴ هفته باید از ورزش شدید ، وزنه برداری یا شنا اجتناب کنید.
نتیجه گیری
عمل سپتوپلاستی روشی مؤثر برای درمان انحراف تیغه بینی و بهبود مشکلات تنفسی است. این جراحی اگر توسط جراح متخصص گوش و حلق و بینی باتجربه انجام شود ، با حداقل عوارض و بیشترین رضایت همراه خواهد بود.
