گلو درد بعد از جراحی بینی یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد پس از این نوع عمل آن را تجربه می‌کنند. این عارضه معمولاً به دلیل تحریک مخاط گلو در طول عمل جراحی ، استفاده از لوله‌های تنفسی و خشکی هوا در اتاق عمل رخ می‌دهد. برخی از بیماران ممکن است همچنین به دلیل ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن پس از جراحی ، ابتلا به سرماخوردگی و عفونت‌های تنفسی حساس‌تر شوند که باعث افزایش خطر ابتلا به گلودرد می‌شود.

در این مقاله از دکتر زهرا خسروی ، بهترین جراح بینی در شیراز ، به بررسی علت‌ها ، راهکارهای جلوگیری و درمان گلودرد بعد از عمل بینی پرداخته خواهد شد تا افرادی که تازه تحت این نوع جراحی قرار گرفته‌اند ، بتوانند با اطلاعات لازم به بهبود سریع‌تر و آسان‌تر خود کمک کنند.

دلایل گلو درد بعد از جراحی بینی

گلودرد بعد از جراحی بینی معمولاً به دلایل متعددی رخ می‌دهد. که دلایل آن می‌تواند عبارت باشد از:

1. استفاده از لوله تنفسی در طول عمل جراحی

در زمان عمل بینی ، برای کنترل تنفس معمولاً از لوله تنفسی استفاده می‌شود. این لوله می‌تواند منجر به تحریک ناحیه حنجره و گلو شود که ممکن است باعث گلو درد پس از عمل بینی شود.

2. تغییر الگوی تنفسی و تنفس از طریق دهان

انجام این نوع عمل تا مدتی به دلیل وجود تامپون در داخل بینی و بسته بودن راه تنفسی ، باعث تغییر شیوه تنفس در زیباجویان می‌شود و افراد باید به جای تنفس از طریق بینی ، از طریق دهان نفس بکشند. این امر باعث خشک شدن و تحریک ناحیه گلو شده و در نتیجه باعث ایجاد گلو درد می‌شود.

3. کم آبی بدن

مصرف کافی آب بعد از عمل بینی اهمیت دارد تا از خشکی ناحیه گلو جلوگیری شود و به بهبود سریع‌تر بدن کمک کند.

4. عفونت

عمل جراحی به همراه برش و خونریزی ممکن است محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها فراهم کند که در نهایت منجر به عفونت شده و گلو درد را ایجاد کند.
این عوامل باعث می‌شوند که گلو درد پس از عمل بینی اتفاق بیفتد ؛ اما اغلب این علائم در مدت زمان کوتاهی بعد از عمل بهبود می‌یابند و نیاز به درمان خاصی ندارند ؛ مگر اینکه عفونت یا مشکل جدی‌تری وجود داشته باشد که نیاز به مراجعه به پزشک دارد.

5. سرما خوردگی یکی از دلایل گلو درد بعد از جراحی بینی است!

اگرچه گلودرد پس از جراحی بینی معمولاً به دلایل جراحی و بیهوشی است ، اما سرماخوردگی نیز می‌تواند یکی از عوامل گلودرد در زیباجویان باشد. سیستم ایمنی بدن پس از جراحی ممکن است ضعیف‌تر باشد و بیمار مستعد ابتلا به عفونت‌های تنفسی مانند سرماخوردگی شود. علائم سرماخوردگی مانند گلودرد ، گرفتگی بینی و سرفه می‌توانند تشدید شوند که نیاز به مراقبت های پس از جراحی بینی بیشتری داشته باشند.

روش های پیشگیری از درد و کاهش خلط گلو بعد از عمل بینی

برای پیشگیری از گلو درد بعد از جراحی بینی ، می‌توان از چندین روش استفاده کرد:

•  حفظ هیدراتاسیون بدن با نوشیدن آب کافی
•  استفاده از مرطوب‌کننده‌های هوا
•  استفاده از اسپری‌های نمکی بینی
•  اجتناب از صحبت کردن زیاد و استراحت دادن به گلو در روزهای اولیه پس از جراحی
•  رعایت بهداشت و اجتناب از تماس با افراد بیمار جهت کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های تنفسی

راهکارهای درمان گلو درد بعد از جراحی بینی

•  غرغره کردن با آب نمک گرم
•  مصرف مایعات گرم مانند چای گیاهی با عسل
• استفاده از قرص‌های مکیدنی حاوی مواد ضدعفونی‌کننده و مسکن
•  استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن
•  استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق خواب
•  عدم مصرف سیگار و قلیان
• مصرف دارو آنتی بیوتیک
•  عدم مصرف غذاهای تند
•  داشتن استراحت کافی

نقش ترشحات پشت حلق ( Post-Nasal Drip ) و خونابه در تحریک گلو

یکی از عوامل تاثیرگذار در ایجاد سوزش حلق پس از رینوپلاستی ، هدایت طبیعی خونابه و ترشحات جراحی به سمت انتهای مجاری تنفس است . به دلیل وجود پانسمان های داخلی ، تامپون یا تورم شدید بافت پوششی داخل بینی ، مسیر تخلیه به سمت جلو موقتا مسدود می شود و بخشی از ترشحات به سمت حلق حرکت می کنند .

تماس این ترشحات با مخاط حساس گلو ، التهاب ایجاد می کند و به ویژه هنگام بیدار شدن از خواب با احساس چسبندگی و تحریک گلو همراه است . برای پاکسازی این ترشحات ، نوشیدن جرعه جرعه آب ولرم مطمئن ترین راهکار است ؛ چرا که استفاده از دهان شویه ها یا غرغره کردن در روزهای نخست به دلیل تغییر هماهنگی بلع و بی حسی موقت بافت ها ، ممکن است خطر پریدن مایع به مجاری و سرفه ناگهانی را به همراه داشته باشد .

پرهیز از صاف کردن مکرر گلو و سرفه های شدید

بسیاری از بیماران برای رهایی از احساس ترشحات پشت حلق ، به صورت مداوم اقدام به صاف کردن گلو با فشار هوا می کنند . این رفتار سایش تارهای صوتی و دیواره های ملتهب گلو را تشدید کرده و به تداوم درد ادامه می دهد . علاوه بر این ، بالا رفتن ناگهانی فشار هوا در سر و صورت حین سرفه محکم یا تحریک شدید حلق ، خطر خونریزی از عروق بینی را افزایش می دهد .

برای پیشگیری از این عارضه ، توصیه می شود به جای انقباض ناگهانی حلق ، جرعه ای آب هم دما با محیط بنوشید یا با قورت دادن آرام مایعات روان ، ترشحات را بدون وارد آوردن تنش به مجاری تنفسی به پایین هدایت کنید .

نقش احتمالی بازگشت اسید معده ( رفلاکس ) در تشدید سوزش گلو

اگرچه علت پایه سوزش گلو پس از جراحی ، لوله بیهوشی و خشکی تنفس از راه دهان است ، اما در برخی افراد تحریکات گوارش نیز می تواند این ناراحتی را تشدید کند . مصرف مسکن ها ، تغییر رژیم غذایی و بی حرکتی در بستر ممکن است ترشح اسید معده را تحریک کرده و حس سوزش را در ناحیه حلق افزایش دهد .

برای به حداقل رساندن این تحریکات ، بهتر است هنگام استراحت کل بالاتنه ( از ناحیه کمر تا سر ) در وضعیت شیب دار و بالاتر از سطح بدن قرار گیرد تا از خم شدن زاویه گردن و فشار به راه هوا پیشگیری شود . همچنین پرهیز از دراز کشیدن بلافاصله پس از مصرف غذا به آرامش دستگاه گوارش و حلق کمک می کند .

دستورالعمل رژیم غذایی مناسب برای تسریع التیام مخاط حلق

انتخاب مواد غذایی در روزهای نخست نقاهت ، نقش مستقیمی در کاهش اصطکاک و تسکین دیواره ملتهب گلو دارد :

• اولویت دادن به خوراکی های نرم و ملایم نظیر فرنی برنج با پایه آب ، حریره بادام بسیار رقیق ، سوپ مرغ صاف شده ولرم و ژلاتین های ساده
• پرهیز از مصرف میوه ها و آبمیوه های اسیدی ( از جمله مرکبات و پوره سیب ترش ) که به دلیل وجود اسیدهای طبیعی موجب سوزش بافت ملتهب می شوند
• پرهیز موقت از حجم زیاد لبنیات در صورت احساس چسبندگی بزاق و غلظت ترشحات ته حلق
• خودداری از مصرف خوراکی های ترد ، خشک و شکننده نظیر نان برشته ، بیسکویت یا چیپس که لبه های زبر آن ها مخاط حلق را خراش می دهد

چه زمانی برای رفع گلو درد بعد از جراحی بینی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر گلو درد پس از جراحی بینی به مدت بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا همراه با علائم دیگری مانند تب بالا ، ترشحات چرکی از گلو، مشکلات شدید در بلع یا تنفس باشد ، باید به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشان‌دهنده عفونت یا مشکلات جدی‌تری باشند که نیاز به درمان فوری دارند. همچنین ، اگر داروهای مسکن و روش‌های خانگی تأثیری در کاهش گلودرد نداشته باشند ، مشورت با پزشک ضروری است تا راهکارهای مناسب‌تری برای درمان تجویز شود.

جمع بندی

گلو درد بعد از جراحی بینی یک عارضه معمول و موقتی است که می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله تحریک ناشی از لوله‌های تنفسی ، خشکی هوا و استفاده از بیهوشی عمومی رخ دهد. پیشگیری از گلودرد با حفظ هیدراتاسیون بدن ، استفاده از مرطوب‌کننده‌های هوا و رعایت بهداشت دست‌ها امکان‌پذیر است.
درمان گلودرد نیز شامل روش‌های ساده‌ای مانند غرغره آب نمک گرم، مصرف مایعات گرم و استفاده از داروهای مسکن می‌شود. در صورت ادامه یا تشدید علائم ، مشورت با پزشک ضروری است تا از عدم وجود مشکلات جدی‌تر اطمینان حاصل شود.